Geðrof

Kona sem heldur á hnjám að bringu og lítur upp í loft.

Geðrof vísar til hugarástands sem felur í sér rugling milli þess sem er raunverulegt og þess sem er ekki raunverulegt. Geðrof getur haft áhrif á öll fimm skynfæri manns, hegðun þeirra og tilfinningar. Á geðrofstímabili missir hugurinn nokkuð samband við raunveruleikann. Maður getur upplifað sem er ruglingslegur og ógnvekjandi ekki bara fyrir sjálfan sig, heldur líka fyrir þá sem eru í kringum það.

Einkenni geðrofs eru mismunandi en tvö algeng einkenni eru ofskynjanir og blekkingar. Einhver með ofskynjanir heyrir, finnur, sér, lyktar eða bragðar á einhverju sem er ekki að gerast í raun og veru. Ofskynjanir, þó að þær séu ekki byggðar á raunveruleikanum, eru raunverulegar fyrir einstaklinginn sem hefur þær svo þær geta verið mjög skelfilegar og truflað lífið. Blekking er þegar maður heldur sterkri trú á einhverju sem samfélagið myndi almennt viðurkenna sem ósatt eða ekki byggt í raunveruleikanum. Þessar skoðanir geta verið ógnvekjandi, ruglingslegar og truflað hversdaginn fyrir einstaklinginn og þá sem eru í kringum hann.

Geðrof kemur almennt fram vegna samblanda af erfðum og lífsreynslu einstaklingsins. Streituvaldandi atburðir, notkun efna eða jafnvel líkamleg heilsufar (vitglöp, parkinsons o.s.frv.) Geta komið af stað geðrof hjá sumum einstaklingum. The National Institute for Mental Health skýrslur um að allt að þrír af hverjum 100 manns muni upplifa geðrof í lífi sínu 1. Stundum geta öfgakenndar upplifanir hrundið af stað geðrofssjúkdómi fyrir einhvern sem varir aðeins í nokkra daga og verður aldrei upplifað aftur. Fyrir aðra getur geðrof verið einkenni geðheilsu eins og; geðklofi, geðklofi, geðhvarfasýki (áður kallað oflæti) og meiriháttar þunglyndi .

Geðklofi

Geðklofi er eitt sérstakt geðheilsufar þar sem einkenni geðrofs koma fram. Þessi einkenni geta komið og farið og eru oft hjálpuð af lyfjum. Auk ofskynjana og ranghugmynda getur fólk sem býr við geðklofa einnig upplifað minnkaðan áhuga og hvatningu til að gera hluti, erfitt með að sýna eða túlka tilfinningar eða draga sig út úr félagslegum athöfnum og samböndum. Hugræn einkenni finnast einnig hjá einstaklingum sem búa við geðklofa, svo sem lélega getu til að taka ákvarðanir, einbeita sér að verkefnum og nota upplýsingar rétt eftir að þær eru lærðar.

Einkenni geðklofa þróast almennt á aldrinum 16 til 30 ára 2. Það er ekki þekkt orsök geðklofa, en vísindamenn telja að gen og samspil þeirra við umhverfi einstaklingsins eigi sinn þátt í þróun sjúkdómsins sem og mismunandi jafnvægi efna í heilanum.

Efni framkallað geðrof

Önnur orsök geðrofs er vegna notkunar vímuefna og áfengis, sem kallast geðrofssjúkdómur. Þetta ástand veldur einkennum eins og ofskynjanir og blekkingar. Í flestum tilfellum er upplifun þessara einkenna til skamms tíma og varir aðeins klukkustundir eða daga. Í mjög sjaldgæfum tilfellum getur mikil og langtímanotkun lyfs valdið geðrofi sem varir mánuðum eða árum, löngu eftir að lyfið hefur farið úr líkamanum. Meðferð við geðrof vegna vímuefna felur bæði í sér strax meðferð, þar með talin sjúkrahúsvist, og langtímameðferð, oft í íbúðarhúsnæði og með lyfjum og atferlismeðferðum.

Algeng einkenni og einkenni geðrofs


Ekki allir sem upplifa geðrof munu hafa sömu einkenni. Sumir einstaklingar munu upplifa suma en aðrir geta upplifað aðra.

  • Ofskynjanir – heyra, sjá, smakka, finna lykt, finna fyrir hlutum sem eru ekki raunverulegir
  • Blekkingar – viðhorf eða hugmyndir sem eru ekki réttar (þ.e. að trúa því að þær séu söguleg persóna)
  • Óvenjulegar hugsanir eða hugmyndir
  • Óvenjulegar líkamshreyfingar
  • Erfiðleikar við að einbeita sér eða klára verkefni
  • Minni tjáning tilfinninga
  • Missir áhugi á athöfnum / félagsmótun
  • Samhengislaust eða ruglað mál
  • Tortryggni annarra
  • Lélegt persónulegt hreinlæti, svefnáætlun eða matarvenjur

Geðrof og geðklofi meðferð

Margir meðferðarúrræði, þ.mt lyf, færniþjálfun, sálfræðimeðferð og meðferðaraðstaða fyrir íbúðir eru í boði fyrir fólk sem upplifir geðrof eða býr við geðklofa. Algjör bati eftir geðrof er mögulegur, allt eftir því hvað olli því, og von er alltaf möguleiki óháð ástandi manns. Rannsóknir sýna að ef einstaklingur fær rétta aðstoð á fyrsta ári fyrsta geðrofsþáttar síns, svo sem í gegnum samræmd sérhæfð umönnun , það eru meiri líkur á því að þeir læri að stjórna veikinni og lifi meiri lífsgæðum.


Heimildir

1. National Institute of Mental Health: Fact Sheet: First Episode Psychosis.
https://www.nimh.nih.gov/health/topics/schizophrenia/raise/fact-sheet-first-episode-psychosis.shtml

2. Brain and Behavior Foundation: Hvað er geðklofi?
https://www.bbrfoundation.org/what-is-schizophrenia-signs-symptoms-treatments#:~:text=Symptoms%20such%20as%20hallucinations%20and,childhood%2Donset%20schizophrenia%20is%20increasing

Talk to Someone Now Talaðu við einhvern núna Talk to Someone Now

Hringdu

Choose from a list of Counties below.


Click to Text

Text

Text HOME to 741741
Talk to Someone Now